|
|
Aikido...
Wat is Aikido?
|
Aikido is één van de zogenaamde Martiale Kunsten. Of met een andere naam: een krijgskunst of bewegingsleer. Bij Aikido leert men eerder omgaan met zichzelf en anderen, dan te vechten. In de Aikidotraining wordt dan meestal ook niet gesproken van een ‘tegenstander’, maar eerder van een ‘partner’. Geduld, concentratie, een evenwichtige en ontspannen houding en bewustzijn zijn in Aikido zowel middel als doel. Men leert er alert op anderen en de omgeving te reageren en wel door intenties (kleine veranderingen die ergens toe kunnen leiden) waar te nemen. Als men daartoe in staat is, is vechten meestal niet nodig.
|
|
|
In wezen is Aikido één van de moderne verschijningsvormen van de traditionele Japanse krijgskunsten. Deze krijgskunsten zijn ontstaan in een maatschappij waar oorlogvoering een bijna alledaags verschijnsel was. Ze waren er dan ook vooral op gericht de vijand te overwinnen.
Tegenwoordig is het legale gebruik van geweld alleen voorbehouden aan de staat. De grondlegger van Aikido, O-Sensei Morihei Ueshiba, heeft met dit gegeven in gedachte een krijgskunst ontwikkeld waarin concurrentie en strijd niet langer worden nagestreefd. Eerder moeten wij binnen Aikido zoeken naar perfectie als mens, zowel geestelijk als lichamelijk. Deze perfecte staat kunnen we bereiken door voortdurende oefening. |
|
Wedstrijden en toernooien ontbreken in Aikido omdat deze slechts eigenwaan aanwakkeren en daardoor het eigenlijke doel van Aikido in de weg staan. Gevorderden en beginners oefenen dan ook gezamenlijk.
|
Naar Boven
Geschiedenis van Aikido
|
De grondlegger van Aikido, O-Sensei Morihei Ueshiba, heeft zich van jongs af aan onderworpen aan een aantal budo disciplines waaronder Kenjutsu en Jojutsu. |
|
De inzichten die hij daardoor verwierf heeft hij samengevoegd met religieuze inzichten, die hij verkreeg door zich te verdiepen in de traditionele Japanse religie, Shinto. Dit laatste heeft dan ook een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van Aikido.
Na vele jaren van rondtrekken, vestigde O-Sensei Ueshiba zich te Iwama, ongeveer 150 km ten noorden van Tokio en begon hij met het verbreiden van Aikido. Op 86-jarige leeftijd (in 1969) heeft hij, op zijn sterfbed, gezegd:
|
|
“Aikido is voor de hele wereld. Oefen niet om zelfzuchtige redenen”
In de loop van de tijd zijn er vele leraren de wereld ingestuurd. Er zijn verschillende stijlen ontwikkeld en ook hebben de Aikidoka’s zich georganiseerd in verschillende bonden. Zo vallen de divisies AikidoGroep Deventer en Jeugdgroep Ma-Aikiryu te Deventer onder de paraplu van Stichting Aikido Centrum Deventer. De laatste is aangesloten bij de Dutch Aikikai Foundation. En binnen Nederland via de SJK/FOG aangesloten bij het NOC-NCF. Het hoofdkwartier van het Aikidogebeuren in de wereld is de Hombu dojo te Tokio. |
Naar Boven
Drijfveren
De beoefenaars van Aikido worden gekenmerkt door uiteenlopende motivaties. Er zijn er die komen voor het aspect van zelfverdediging, om zich in bepaalde situaties te kunnen handhaven. Als ze niet verwachten dat binnen twee weken bereikt te hebben, kunnen ze veel aan Aikido hebben. Men zal dan merken, dat de vaardigheden die ze via Aikido leren zich ook uitstekend lenen in minder bedreigende of agressieve omstandigheden, zoals in vergaderingen en gesprekken.
Anderen doen Aikido ‘gewoon om fit te blijven’. Het is daarvoor zeer geschikt, omdat zowel inspanning als ontspanning erin aan bod komen. Bovendien hoedt men zich voor het eenzijdig ontwikkelen van bepaalde spiergroepen, waar sommige andere ‘sporten’ mank aan gaan. In een uitgebreide warming-up wordt, voordat de kenmerkende Aikido-technieken geoefend worden, een zeer gevarieerd programma van rekken en strekken afgewerkt.
Voor de meesten is Aikido vooral in het begin afzien en verwarring, zo ongewoon lijken de bewegingen die bij de verschillende technieken horen. 
Toch zie je veel ook ‘oudere’ nieuwelingen die door sportbeoefening eenzijdig in bepaalde spiergroepen getraind zijn of door weinig beweging helemaal in een slechte lichamelijke conditie verkeren, in enkele maanden veranderen. Zo stijf en stram ze aanvankelijk zijn, zo soepel en ontspannen zijn ze na zo’n betrekkelijk korte periode.
Het prettige in Aikido is dat er voor iedereen met elk soort motivatie ruimte is. De meesten komen zo’n één à twee keer per week trainen, maar er zijn er ook die geen gelegenheid voorbij laten gaan zich in het Aikido te bekwamen. |
|
Naar Boven
Aikido in de Praktijk
Vaak wordt een training begonnen met een concentratie-oefening. Men zit dan op de knieën en concentreert zich op de ademhaling. Daarna worden opwarmings- en ademhalingsoefeningen gedaan.
De ademhalingsoefeningen zijn van groot belang binnen Aikido, omdat we hiermee een kracht leren ontwikkelen die bij iedereen in aanleg reeds aanwezig is: KI (levensenergie). Deze kracht is veel belangrijker dan spierkracht. Door oefening wordt de individuele KI steeds sterker en verzwakt niet bij het ouder worden. Dit in tegenstelling tot spierkracht.
Ook val-technieken zijn onderdeel van de warming-up. Het ziet er in het begin misschien eng uit om te doen, maar op een gegeven moment verbaast de nieuwe Aikidoka zich erover dat ook hij of zij zo spectaculair vrij door het luchtruim kan bewegen. |
|
|
|
 Na de beginoefeningen volgen de technieken. Meestal wordt er geoefend met een partner. Er is een ‘ontvanger van de techniek’ (Japans: 'Uke') die een slag of stoot uitvoert of de 'gever van de techniek' (Japans: 'Tori') vastpakt. Tori neemt op het moment van contact het initiatief en neemt bijvoorbeeld de beweging over d.m.v. een bepaalde techniek. Tori gaat daarbij nooit in tegen de kracht van Uke. Er zijn dus geen blokbewegingen. Als er geduwd of getrokken wordt, beweegt Tori met de aanvallende kracht mee naar buiten of naar binnen. Vaak in een cirkelvormige beweging.
|
Een aanval wordt ontkracht door pols-, arm-, elleboog- of schouderklemmen. Een andere manier om een techniek af te ronden is het werpen van Uke die naar gelang de techniek achterwaarts of voorwaarts rolt of een vrije val maakt.
Veel van de technieken en bewegingen zijn gebaseerd op zwaardtechnieken. Daarom wordt in Aikido regelmatig met een houten zwaard (boken) geoefend. Ook wordt er gebruik gemaakt van een houten stok (jo) en een houten dolk (tanto) om Aikidobewegingen te verduidelijken. |
Aikido kent zoals al aangegeven geen wedstrijden. Men traint niet om te winnen in een toernooi-verband. Men traint voor de eigen ontwikkeling. Dit wordt gestimuleerd door Aikido-technieken en -procedures uit te voeren, maar minstens zo belangrijk: door ze zelf te ondergaan. Hierbij speelt leren accepteren een grote rol.
Aikido heeft een systeem van graden, maar voor de meeste Aikidoka’s (beoefenaars van Aikido) is het behalen van banden een bijkomstigheid. In ieder geval wordt er tijdens de trainingen nauwelijks onderscheid gemaakt tussen gevorderden en beginners. Beginners en gevorderden trainen ook altijd met elkaar, want beginners leren van gevorderden maar gevorderden leren minstens zo veel van beginners!
|
|
 Christian Tissier Shihan
Zoals er verschillen in drijfveren zijn om Aikido te beoefenen, zo heeft iedere Aikidoka zijn of haar eigen stijl. Het is ook zeer interessant de verschillen waar te nemen in de wijze van Aikido tussen de (vaak Japanse) hogere leraren: sommige maken korte bewegingen dicht bij het lichaam; van anderen kan men die gerust vloeiend, ruim en zwierig noemen. Maar Aikido is eigenlijk altijd gracieus en elegant. Hierbij speelt een ontspannen ademhaling een belangrijke rol. |
|
Naar Boven
Principes
Het is moeilijk onder woorden te brengen wat Aikido precies inhoudt. In essentie is Aikido een krijgskunst (Martial Art), waarbij het de kunst is om (agressieve) situaties zo te (leren) beheersen cq. hanteren dat ze niet in een gevecht ontaarden. Het doel van Aikido is eigenlijk meer jezelf overwinnen dan een tegenstander overwinnen, zodat balans gevonden kan worden met jezelf en je omgeving, in de breedst mogelijke zin.
Een vergelijking met vechtsporten zou eigenlijk niet nodig moeten zijn, aangezien Aikido geen vechtsport is. In praktijk blijkt echter dat door de onbekendheid er van, Aikido vaak direct in de vechtsport-hoek geplaatst wordt. Vandaar dat verschillen daarmee dan ook aangegeven worden. Het belangrijkste verschil met vechtsporten is dat de vorm van Aikido die bij Aikido Centrum LUAR BIASA gedaan wordt géén competitie element bevat.
Aikido verschilt ook van bijvoorbeeld karate doordat schoppen en trappen geen essentieel deel uitmaken van de technieken. En bij Aikido is men er niet, zoals bijvoorbeeld bij het moderne (wedstrijd)judo, op uit de ‘tegenstander’ uit balans te trekken. Een Aikidoka probeert gebruik te maken van de krachten van de ‘tegenstander’ om die uit balans te brengen. Door simpel voor een aanval opzij te stappen en de ander met enkele vaak subtiele bewegingen in een door hem/haar niet gewenste positie te leiden. Situaties goed inschatten en zo ontspannen mogelijk werken zijn hierbij essentieel. |
|
Eén van de sleutelwoorden in Aikido is projectie. Men projecteert kracht met behulp van verbeelding. Men stelt zich bijvoorbeeld een boog voor om een aanstormende aanvaller met een sierlijke duikeling op de grond te doen belanden.
Veel technieken van Aikido zijn (betrekkelijk kort geleden) afgeleid van de traditionele Japanse zwaardkunst. Men moet zich eigenlijk bij alle grepen en technieken steeds het hanteren van een zwaard voorstellen. De projectie is dan volledig geslaagd als de partner op veilige afstand blijft omdat hij of zij gelooft dat zich tussen hem/haar en de ander de punt van een vlijmscherp zwaard bevindt. Dit kan ook verwoord worden als: 'de extensie van Ki'. De ontwikkeling van een dergelijke suggestieve kracht gaat grotendeels samen met die van een rustige, evenwichtige ademhaling. |
|
Naar Boven
Ceremonies
In Aikido hecht men in niet geringe mate waarde aan ceremonie. In het begin vraagt de nieuweling zich wel eens af waarvoor de verschillende elementen van het ceremonieel nodig zijn: het op de knieën zittend luisteren naar de instructeur, het groeten voor het betreden van de mat en naar elkaar. Langzamerhand komt men erachter dat dit allemaal heel functioneel is. Alles is erop gericht de voor de training noodzakelijke houding te bewerkstelligen: open, ontvankelijk, rechtop, observerend en vooral niet trots. Alleen met zo'n instelling is het mogelijk werkelijk iets te leren. |
|
|
Beginners mogen in sportkleding (korte broek, T-shirt, jogging pak of iets dergelijks) trainen. Aangeraden wordt om met een Aikidopak (judopak) te trainen. Aikidoka´s met een hogere graad dragen de traditionele hakama (broekrok). |
|
Naar Boven
Trainingen
Tijdens de training leren de Aikidoka’s verschillende Aikido technieken. Dit gebeurt in eerste instantie spelenderwijs. Het plezierig kunnen beoefenen van Aikido staat daarin voorop. Er wordt in een dojo daarbij waarde gehecht aan disciplines, etiquette en normen en waarden.
In de dojo van Aikido Centrum LUAR BIASA verlopen de lessen vaak als volgt. Bij het begin van de les zit iedereen op een rij (seiza) Er wordt dan gegroet voor het portret van O’Sensei Morihei Ueshiba en voor de instructeur. 
De lessen worden vaak begonnen met een aantal losmaakoefeningen. Daarna wordt veel aandacht gegeven aan leren vallen, rollen en basisoefeningen.
Vervolgens worden verschillende Aikidotechnieken behandeld. Deze worden eerst voorgedaan door de instructeur samen met een van de leerlingen. De andere Aikidoka’s zitten dan in seiza om te zien hoe een bepaalde techniek uitgevoerd wordt.
Er wordt aandacht besteed aan de Tori kant (degene die de techniek uitvoert) en de Uke kant (ook wel de ontvanger van de techniek genoemd). Belangrijk is dat Aikidoka’s leren om met een beweging mee te gaan.
|
|
|
|
Nadat een techniek voorgedaan is, oefenen de Aikidoka’s deze met een partner. De instructeur corrigeert regelmatig door individueel te helpen of door een techniek klassikaal nog eens uit te leggen en voor te doen.
Een training eindigt meestal met een ontspanningsoefening en daarna wordt weer in seiza gegroet naar het portret en de leraar, waarbij bedankt wordt voor de training.
Door eens te kijken en (vooral voor de kinderen) mee te doen krijgt men de beste indruk wat Aikido nu is. |
Naar Boven
|
